Ekonomia

NBP

Jak wiadomo, w każdym państwie funkcjonuje instytucja banku centralnego, inaczej zwanego bankiem narodowym. W zależności od ustroju i uregulowań prawnych, mogą być one podporządkowane władzom państwowym, odpowiadać przed nimi lub działać całkowicie niezależnie. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski. Jego główne zadania określone są w Konstytucji Rzeczpospolitej Polski, co od razu sygnalizuje rangę i istotność owej instytucji. Narodowemu Banku Polskiemu (w skrócie: NBP) poświęcona jest także odrębna ustawa o Narodowym Banku Polskim oraz ustawa o Prawie Bankowym. Organami instytucji są: Prezes NBP (od 11 czerwca 2010 – Marek Belka), Rada Polityki Pieniężnej i Zarząd NBP. Podstawowa funkcja NBP to emisja pieniądza krajowego. Jest to instytucja, która posiada wyłączne prawo do emitowania znaków pieniężnych (banknotów i monet) oraz wykonywania wszelkich czynności związanych z regulowaniem jego podaży, wprowadzeniem pieniądza do obiegu oraz odpowiadaniem za jego płynność. Narodowy Bank Polski nazywany jest także „bankiem banków”. Oznacza to, że jest on nadrzędny w stosunku do wszystkich innych instytucji bankowych funkcjonujących na terenie Polski. Obowiązkiem NBP jest zapewnienie bezpieczeństwa depozytów zgromadzonych w bankach komercyjnych, sprawowanie kontroli nad ich działalnością oraz nadzór nad przestrzeganiem przez nie prawa bankowego. NBP musi także każdorazowo wydawać zgodę na wejście na polski rynek nowego banku komercyjnego. Ostatnią z głównych funkcji NBP jest pełnienie roli centralnego banku państwa. Polega ona na kompleksowym prowadzeniu obsługi bankowej budżetu państwa, prowadzeniu rachunków bankowych wszelkich centralnych instytucji państwowych oraz obsłudze krajowego zadłużenia. Na dodatkowe, ale nie mniej ważne, zadania polskiego banku centralnego składa się prowadzenie statystyk z zakresu swojej działalności, przeprowadzanie analiz i badań ekonomicznych, zarządzanie rezerwami dewizowymi, działalność edukacyjna i informacyjna oraz wiele innych. Warto zauważyć, że po przystąpieniu Polski do strefy Euro większość zadań Narodowego Banku Polskiego przejmie Europejski Bank Centralny. Wśród ekonomistów i polityków trwa dyskusja, czy proces ten nie wpłynie w zbyt znaczącym stopniu na utratę niezależności w kreowaniu polskiej polityki fiskalnej i pieniężnej.

Komentarzy (3) więcej